लैंगिक संबंधाची वेळ कशी वाढवावी? प्रामाणिक आणि खरे उपाय

लैंगिक संबंधाची वेळ वाढावी असं वाटणं ही अतिशय सामान्य गोष्ट आहे. आमच्या क्लिनिकमध्ये अनेक पुरुष हाच प्रश्न मनात घेऊन येतात, पण बहुतेकांना तो उघडपणे विचारायला संकोच वाटतो. म्हणून सुरुवातीलाच एक गोष्ट स्पष्ट करू. हा विषय लाजेचा नाही, आरोग्याचा आहे, आणि डॉक्टरांशी होणारं याबद्दलचं प्रत्येक बोलणं पूर्णपणे गोपनीय असतं.

दुर्दैवाने बाजारात या विषयाभोवती इतक्या भूलथापा पसरल्या आहेत की खरी माहिती मिळणंच अवघड झालं आहे. या लेखात आपण जाहिरातींचा गोंगाट बाजूला ठेवून, वैद्यकीयदृष्ट्या खरोखर उपयोगी ठरणाऱ्या गोष्टी पाहणार आहोत. यांतले बहुतेक उपाय आपण घरच्या घरी सुरू करू शकता.

आधी वास्तव समजून घेऊ: नॉर्मल वेळ किती असते?

अनेकांच्या मनात तासन् तास चालणाऱ्या संबंधाच्या कल्पना असतात. प्रत्यक्षात जगभरातलं संशोधन असं सांगतं की बहुतेक जोडप्यांमध्ये प्रत्यक्ष संबंधाचा अवधी काही मिनिटांचाच असतो. चित्रपट किंवा पॉर्नमधून (Porn) तयार झालेल्या अपेक्षा वास्तवाशी जुळत नाहीत, कारण तिथलं सगळं संकलन केलेलं असतं. त्या काल्पनिक मोजपट्टीशी स्वतःची तुलना करणं हेच अनेकदा अर्ध्या त्रासाचं मूळ असतं.

महत्त्वाचा निकष वेळेचा आकडा नसून दोघांचं समाधान हा आहे. दोघांनाही तक्रार नसेल तर घड्याळ लावून मोजत बसण्याची गरज नाही. मात्र वेळ सातत्याने इतका कमी असेल की त्याचा मनस्ताप होतो, आत्मविश्वास खचतो किंवा नात्यावर ताण येऊ लागतो, तेव्हा त्याकडे गांभीर्याने लक्ष देणं योग्य ठरतं.

खरोखर उपयोगी ठरणारी तंत्रं

औषधं शोधण्याआधी काही सोपी वर्तणूक तंत्रं (Behavioural Techniques) वापरून पाहावीत. यांचा खर्च शून्य आहे, दुष्परिणाम नाहीत आणि नियमित सरावाने अनेकांना चांगला फरक जाणवतो. ही तंत्रं पहिल्याच आठवड्यात जादू करत नाहीत, पण काही आठवडे सातत्य ठेवलं तर शरीरावरचं नियंत्रण हळूहळू वाढत जातं. सुरुवातीला सराव एकट्याने करता येतो आणि नंतर जोडीदारासोबत.

• स्टार्ट-स्टॉप तंत्र (Start-Stop Technique): पतन जवळ आलं असं वाटताच पूर्ण थांबायचं, उत्तेजना ओसरली की पुन्हा सुरू करायचं. असं तीन-चार वेळा करायचं. यामुळे शरीराचे संकेत आधीच ओळखायची सवय लागते.
• स्क्वीझ तंत्र (Squeeze Technique): पतन होणार असं वाटताच लिंगाच्या टोकाजवळ बोटांनी काही सेकंद हलका दाब द्यायचा. उत्तेजना कमी झाली की पुढे जायचं. हे जोडीदाराच्या मदतीनेही करता येतं.
• पेल्विक फ्लोअर व्यायाम (Pelvic Floor Exercises): लघवी मध्येच रोखताना जे स्नायू आवळले जातात, तेच स्नायू रोज काही वेळा आवळून सोडायचा सराव करायचा. या स्नायूंवरचं नियंत्रण सुधारलं की पतनावरचं नियंत्रणही सुधारतं.
• श्वासाकडे लक्ष: संबंधादरम्यान दीर्घ आणि संथ श्वास घेतल्याने शरीरातली घाई कमी होते आणि मन वर्तमान क्षणात राहतं.

ताण आणि चिंतेची भूमिका मोठी असते

यावेळी नीट जमेल ना, या सततच्या विचारालाच परफॉर्मन्स अँग्झायटी (Performance Anxiety) म्हणतात. मनात धाकधूक असली की शरीर आपोआप घाई करतं. मग एकदा लवकर पतन झालं की पुढच्या वेळी चिंता आणखी वाढते आणि तेच पुन्हा घडतं. हे चक्र औषधापेक्षा समजून घेण्याने आणि सरावाने तुटतं. अनेकदा तक्रार शरीरात नसतेच, ती विचारांच्या गतीत असते.

नाइट शिफ्ट, उशिराचे जेवण आणि पुण्याचा टेक कामाचा दिवस

हा प्रश्न आम्हाला विचारणाऱ्या पुरुषांपैकी बरेच जण पुण्याच्या या भागातल्या शिफ्टच्या पद्धतीत काम करतात. रात्री नऊला सुरू होणारा कॉल, किंवा सकाळी सहाची स्टँडअप, एअरपोर्ट रोडवरून परतीचा लांब रांगेतला प्रवास, मध्यरात्रीच्या आसपास जेवण, आणि मग दिवसातला एकुलता एक खासगी तास येतो तेव्हा शरीर आधीच अठरा तास जागे असते. लैंगिक संबंधासाठीही तीच ऊर्जा लागते जी बाकी सगळ्यासाठी लागते. अशा दिवसाच्या शेवटच्या टोकाला, कमी झोपेवर आणि रात्री उशिरा जड जेवण झालेले असताना उत्तेजनेचा प्रयत्न होत असेल, तर बऱ्याचदा सर्वात आधी बदलतो तो टिकण्याचा वेळ, आणि तो पूर्णपणे निरोगी शरीर असलेल्या पुरुषांमध्येही बदलतो.

आम्ही हे सांगतो कारण त्यामुळे आधी काय करून पाहायचे हे बदलते. गोळ्यांच्या आधी, तंत्रांच्या आधी, आम्ही सहसा असे सुचवतो की एक-दोन वेळा हा प्रयत्न सकाळी किंवा वीकेंडच्या दुपारी करून पाहा, आणि काय होते ते नुसते बघा. आराम मिळालेल्या दिवशी वेळेत लक्षात येण्याजोगा फरक असेल, तर ती उपयोगी माहिती आहे आणि त्यामुळे काळजी बरीच कमी होते. आराम झालेली रविवारची सकाळ आणि रात्रीची वेळ अगदी सारखीच असेल, तर तेही आम्हाला काहीतरी सांगते, आणि मग आणखी वाचत बसण्यापेक्षा डॉक्टरांशी बसून बोलणे योग्य. दोन्ही बाबतीत, दोन आठवड्यांचे प्रामाणिक निरीक्षण महिनोन्महिने अंदाज बांधण्यापेक्षा जास्त शिकवते.

जोडीदाराशी मोकळेपणाने बोलणं इथे खरोखर औषधासारखं काम करतं. फक्त संवाद सुरू झाला तरी दोघांवरचा ताण लक्षणीय हलका झालेला आम्ही अनेकदा पाहतो. सोबत पुरेशी झोप, नियमित व्यायाम, दारू आणि तंबाखू टाळणं, आणि गरज वाटली तर समुपदेशन (Counselling) या गोष्टी साध्या वाटल्या तरी त्यांचा परिणाम मोठा असतो. शरीर थकलेलं किंवा मन विचारांनी भरलेलं असेल, तर त्याचा थेट परिणाम जवळिकीवर होतो, हे लक्षात घेतलं की उपायही सुचू लागतात.

वैद्यकीय उपचारांची गरज कधी असते?

शीघ्रपतन (Premature Ejaculation) ही पुरुषांमध्ये आढळणारी एक अतिशय सामान्य तक्रार आहे आणि महत्त्वाचं म्हणजे तिच्यावर परिणामकारक उपचार उपलब्ध आहेत. वरची तंत्रं काही आठवडे वापरूनही फरक पडत नसेल, संबंध सुरू होताक्षणीच किंवा त्याआधीच पतन होत असेल, किंवा या त्रासामुळे जवळीकच टाळली जाऊ लागली असेल, तर डॉक्टरांना भेटण्याची ही योग्य वेळ आहे. लाजेपोटी वर्षानुवर्षं त्रास सहन करत राहणं हेच सगळ्यात मोठं नुकसान करतं.

काही prescription औषधं यात खरोखर उपयोगी ठरतात, पण ती डॉक्टरांच्या तपासणीनंतर आणि सल्ल्यानेच घ्यायची असतात. मित्राच्या सांगण्यावरून किंवा ऑनलाइन मागवून अशी औषधं घेणं धोक्याचं आहे, कारण हृदयविकार, रक्तदाब किंवा सुरू असलेल्या इतर औषधांसोबत त्यांची विपरीत क्रिया होऊ शकते. शिवाय कधी कधी लवकर पतनामागे थायरॉईडसारखं (Thyroid) वेगळं कारणही असतं, आणि ते फक्त तपासणीतच सापडतं.

भोंदू क्लिनिक आणि चमत्कारी तेलांपासून सावध राहा

भिंतींवरच्या आणि सोशल मीडियावरच्या जाहिराती, चमत्कारी तेलं, शक्तिवर्धक भस्मं आणि शंभर टक्के गॅरंटीची भाषा करणारी तथाकथित टायमिंग क्लिनिक्स यांपासून सावध राहा. अशा ठिकाणी कुठलीही नीट तपासणी न करता महागडे कोर्स गळ्यात मारले जातात आणि काही वेळा भेसळयुक्त औषधं दिली जातात, ज्यांचे शरीरावर गंभीर दुष्परिणाम होऊ शकतात. साधा नियम लक्षात ठेवा. जो हमखास गॅरंटीची भाषा करतो, तो आपल्या आरोग्याकडे नाही, तर खिशाकडे पाहत असतो. कुठेही जाण्यापूर्वी तिथले डॉक्टर कोण आहेत आणि त्यांची पदवी काय आहे, हे विचारण्याचा आपल्याला पूर्ण हक्क आहे.

प्रुडेंट क्लिनिक, विमान नगर, पुणे येथे डॉ. राजीव कुमार यांच्याकडे या विषयावर पूर्णपणे गोपनीय सल्ला मिळतो. नोंदणीपासून तपासणीपर्यंत सगळं खासगी राहतं आणि कुठलाही प्रश्न विचारायला मोकळीक असते. संकोच बाजूला ठेवून +91 70287 22200 या क्रमांकावर वेळ ठरवा. योग्य निदान आणि प्रामाणिक उपचार हीच खरी सुरुवात असते.